شرایط و هزینه ریجستری گوشی های آیفون

شرایط و هزینه‌های رجیستری گوشی‌های موبایل در ایران

طرح رجیستری گوشی‌های موبایل در ایران از سال ۱۳۹۶ با هدف مبارزه با قاچاق و سامان‌دهی بازار تلفن همراه به اجرا درآمد. بر اساس این طرح، هر گوشی هوشمندی که وارد کشور می‌شود و قصد استفاده از شبکه‌های مخابراتی داخلی را دارد، باید در سامانه همتا ثبت شود. این موضوع شامل گوشی‌های مسافری، وارداتی توسط شرکت‌ها و حتی گوشی‌های دست دوم می‌شود. در این مقاله به بررسی شرایط رجیستری، مراحل آن، هزینه‌های مرتبط و تأثیرات این طرح بر بازار موبایل ایران می‌پردازیم.

شرایط رجیستری گوشی در ایران

رجیستری گوشی‌ها در ایران به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود: گوشی‌های وارداتی تجاری و گوشی‌های مسافری. هر کدام از این دسته‌ها شرایط خاص خود را دارند:

1. گوشی‌های وارداتی تجاری:
   • این گوشی‌ها توسط شرکت‌های رسمی واردکننده به کشور وارد می‌شوند.
   • هزینه‌های گمرکی و رجیستری توسط واردکننده پرداخت شده و در قیمت نهایی گوشی لحاظ می‌شود.
   • خریدار تنها باید با وارد کردن کد فعال‌سازی در سامانه همتا، گوشی را به نام خود ثبت کند.
2. گوشی‌های مسافری:
   • هر فرد با کد ملی یا پاسپورت معتبر می‌تواند سالانه یک گوشی را به‌صورت مسافری وارد و رجیستر کند.
   • گوشی باید در بدو ورود به کشور در سامانه گمرک ثبت شود.
   • مسافر تا ۳۰ روز پس از ورود فرصت دارد تا عوارض گمرکی را پرداخت و فرآیند رجیستری را تکمیل کند.
   • اطلاعات هویتی (مانند کد ملی، شماره سیم‌کارت و کارت بانکی) باید متعلق به یک نفر باشد.
3. گوشی‌های دست دوم:
   • اگر گوشی دست دوم از خارج وارد شود، مانند گوشی‌های نو نیاز به رجیستری دارد.
   • در صورتی که گوشی قبلاً در ایران رجیستر شده باشد، نیازی به پرداخت مجدد هزینه نیست و تنها انتقال مالکیت در سامانه همتا کافی است.
4. گوشی‌های آیفون (سری ۱۴، ۱۵ و ۱۶):
   • تا پیش از آبان ۱۴۰۳، رجیستری مدل‌های بالاتر از آیفون ۱۳ ممنوع بود. اما با تصمیم جدید دولت، این ممنوعیت برداشته شده است.
   • گوشی‌های آیفون واردشده قبل از ۱۷ آبان ۱۴۰۳ که در سامانه همتا مسدود شده بودند، اکنون امکان رجیستری با کد ملی دارند.

مراحل رجیستری گوشی

فرآیند رجیستری شامل چند مرحله مشخص است:

1. ثبت در گمرک:
   • در مبادی ورودی (مانند فرودگاه)، اطلاعات گوشی (IMEI) و مشخصات مسافر ثبت می‌شود.
   • پرداخت عوارض گمرکی به‌صورت آنلاین از طریق سامانه گمرک انجام می‌شود.
2. دریافت کد فعال‌سازی:
   • پس از پرداخت عوارض، کد فعال‌سازی از سامانه همتا برای شماره موبایل ثبت‌شده ارسال می‌شود.
3. فعال‌سازی در سامانه همتا:
   • با وارد کردن کد IMEI، شماره سیم‌کارت و کد فعال‌سازی در سامانه همتا، گوشی به نام فرد ثبت و فعال می‌شود.
   • این مرحله به‌صورت رایگان توسط کاربر انجام می‌شود.

هزینه‌های رجیستری

هزینه رجیستری گوشی به ارزش دلاری آن بستگی دارد و شامل چند بخش است:

• حقوق ورودی: ۳۰ درصد قیمت دلاری گوشی (بر اساس نرخ ارز مصوب گمرک).
• مالیات بر ارزش افزوده: ۱۰ درصد.
• سایر هزینه‌ها: ۱ درصد عوارض هلال احمر، ۰.۵ درصد عوارض پسماند و ۲ درصد هزینه‌های متفرقه.
• نحوه محاسبه: کل این هزینه‌ها بر اساس قیمت دلاری گوشی محاسبه شده و سپس در نرخ ارز مصوب ضرب می‌شود.

مثال محاسبه هزینه:

برای یک گوشی آیفون با قیمت جهانی ۱۰۰۰ دلار:

• حقوق ورودی: ۳۰۰ دلار
• مالیات بر ارزش افزوده: ۱۰۰ دلار
• سایر هزینه‌ها: حدود ۳۵ دلار
• جمع کل (به دلار): ۴۳۵ دلار
• با فرض نرخ ارز 90,000 تومان، هزینه رجیستری حدود 39,150,000 تومان خواهد بود.

برای گوشی‌های ارزان‌تر (زیر ۱۰۰ دلار)، تعرفه‌ها کمتر است، اما معافیت‌های قبلی حذف شده‌اند. همچنین، هزینه رجیستری برای گوشی‌های دست دوم یا کارکرده تفاوتی با گوشی‌های نو ندارد و تنها به مدل و قیمت ارزی آن بستگی دارد.

تأثیرات طرح رجیستری بر بازار

1. مزایا:
   • کاهش قاچاق گوشی به میزان قابل‌توجه (نزدیک به صفر شدن قاچاق ۲ میلیارد دلاری).
   • افزایش شفافیت در بازار و جلوگیری از سرقت گوشی‌ها با امکان غیرفعال‌سازی در سامانه همتا.
2. معایب:
   • افزایش قیمت گوشی‌ها به دلیل هزینه‌های گمرکی و رجیستری، به‌ویژه برای مدل‌های گران‌قیمت مانند آیفون.
   • محدودیت‌هایی مانند ممنوعیت رجیستری برخی مدل‌ها (تا پیش از تغییر اخیر قوانین) که باعث سردرگمی کاربران شده بود.

نکات مهم

• مهلت ۳۰ روزه: اگر در مدت ۳۰ روز پس از ورود، عوارض پرداخت نشود، گوشی غیرفعال شده و امکان رجیستری آن از بین می‌رود.
• رایگان بودن فعال‌سازی: فرآیند ثبت در سامانه همتا رایگان است و دریافت هزینه توسط فروشندگان غیرقانونی است.
• استعلام رجیستری: با شماره‌گیری کد #۷۷۷۷* یا مراجعه به سایت همتا، می‌توانید وضعیت رجیستری گوشی را بررسی کنید.‌

طرح رجیستری در ایران، با وجود چالش‌هایی مانند افزایش هزینه‌ها، توانسته به اهداف اصلی خود یعنی کاهش قاچاق و سامان‌دهی بازار موبایل دست یابد. با برداشته شدن محدودیت رجیستری آیفون‌های جدید و ساده‌تر شدن فرآیندها، انتظار می‌رود بازار موبایل در سال ۱۴۰۴ شاهد ثبات بیشتری باشد. با این حال، کاربران باید قبل از خرید یا ورود گوشی از خارج، از شرایط و هزینه‌ها به‌خوبی آگاه شوند تا با مشکلی مواجه نشوند. برای اطلاعات به‌روز و دقیق، مراجعه به سامانه همتا و گمرک ایران توصیه می‌شود.